Kiều Mỹ Duyên
(Garden Grove/CA) Nước Mỹ là một nước giàu mạnh, người dân ở các nước Cộng Sản hay những nước nghèo mơ ước được định cư ở Mỹ, vậy mà vào khoảng 3 giờ 30 chiều thứ năm, ngày 21/5/2026, tại nhà máy GKN Aerospace, số 12122 đường Western Avenue, thành phố Garden Grove, Orange County, một van của bồn chứa 34.000 gallon hóa chất methyl methacrylate (chất lỏng độc và rất dễ bắt lửa dùng trong kỹ nghệ nhựa) bị hư, khiến hóa chất bị rỉ, và có nguy cơ nổ.
Vào thứ sáu ngày 22/5/2026, những nhà từ đường Garden Grove về hướng Bắc, dọc theo đường Beach, lên tới đường Orangewood về hướng Tây, qua tới đường Western phải di tản. Lệnh sơ tán bắt buộc sau đó đã được ban hành tại nhiều khu vực của Garden Grove, Anaheim, Buena Park, Cypress, Stanton và Westminster, trước nguy cơ bồn chứa phát nổ.
Thứ hai, ngày 25/5/2026, là ngày lễ Chiến Sĩ Trận Vong (Memorial Day), chúng tôi đi thăm đồng bào di tản ở trường Golden West College tại 15744 Goldenwest Street, Huntington Beach, CA 92647. Khi vào sân trường, chúng tôi thấy có một xe mang thực phẩm đến. Trên xe có nhiều thùng đựng thức ăn. Hai người đem thức ăn đến để giúp đồng bào tị nạn từ một nhà hàng ở đường McFadden và đường Beach.
Người đàn ông trung niên nói với chúng tôi: Em là người làm công cho nhà hàng, chứ không phải chủ của nhà hàng.
Hai người nhanh nhẹn nhảy xuống xe, mang thức ăn vào để trên bàn dọc hành lang của một tòa nhà trong trường đại học.
Đồng bào đang tạm trú trong trường, đứng xếp hàng để nhận thực phẩm. Thực phẩm rất nhiều, gồm: chuối, bánh, pizza, phở, mì, và nhiều thứ khác. Người lãnh thực phẩm rất lịch sự, những người trẻ nhường chỗ cho người già nhận trước. Rất nhiều người khỏe thấy người chống gậy và nói: Mời bà lên trước.
Nhìn những người đến nhận thực phẩm, chúng tôi nghĩ đến cách đây 50 năm, trong trại tị nạn Phi Luật Tân ở Mandaluyong, người tị nạn cũng đứng xếp hàng lãnh thức ăn như thế này. Dù có đói nhưng người này vẫn nhường người kia. Đời đẹp vì có những người tốt, nhường nhịn lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau. Người đứng phát thực phẩm rất dễ thương và lịch sự.
Tôi hỏi một người đang đứng lấy thức ăn: Thưa ông, ông từ đâu đến?
Người đàn ông lớn tuổi trả lời: Tôi ở Stanton, di tản từ mấy ngày nay, đến nhà mẹ vợ nhưng nhà mẹ vợ chật chội quá, đông người quá, nên dọn vào đây mới ngày hôm qua. Ở đây dễ thở hơn.
Tôi nhìn những em bé đang chạy nhảy xung quanh chờ phát thực phẩm, các cháu vui đùa hồn nhiên, không một chút lo âu.
Những người đi lãnh thực phẩm đa số là người Á Châu. Tôi hỏi một ông lớn tuổi, ông cho biết ông sống ở Anaheim. Con của ông lớn hết rồi ở xa, 2 vợ chồng ông di tản, ông không lo lắng lắm. Ông nói: Tôi sống thản nhiên lắm cô à. Mình lớn rồi, người ta chạy thì chạy.
Người đứng phát thực phẩm thì vui, ân cần mời mọi người ăn. Một người đàn ông trung niên nói: tôi thiếu một đôi đũa, tôi đi tìm đôi đũa.
Buổi trưa, số người đến đứng xếp hàng để lấy thực phẩm càng lúc càng đông. Đa số rất thành thật, thức ăn nào thích thì nhận, không thích thì lắc đầu. Cô Laura Nguyễn, nhân viên của Hồng Thập Tự và một bà người Mỹ đi tới đi lui hỏi thăm đồng hương. Ngày hôm nay cũng như những ngày qua, nhiều nơi phát thực phẩm. Chùa Điều Ngự ở thành phố Westminster, đã mở cửa nhận người tị nạn và cũng cho thực phẩm chay mỗi ngày. 50.000 người di tản không phải là ít. Nghe nói đã có nạn nhân kiện hãng này, kiện tập thể. Nhưng còn những người hít khí độc vào người thì sao?
Trong những cư dân di tản, ông Tân Nguyễn ở Stanton cho biết: Tôi có 2 đứa con, một đứa 18 tuổi, một đứa 8 tuổi, cũng di tản. Cha mẹ ở đâu thì con ở đó. Gia đình phải đoàn tụ, lúc nào cũng phải ở bên nhau. Tôi nói: Em lấy thêm thức ăn, thức ăn nhiều quá.
Tân Nguyễn lắc đầu: Đủ rồi.
Ở Mỹ không thiếu thức ăn. Trong những lúc nguy khốn, tình thương là cần nhất, vợ chồng con cái phải gần gũi nhau, có gì cùng chạy.
Ông Quân Nguyễn ở Anaheim, ngồi một mình ở hành lang của trường học Golden West College, Huntington Beach, hình như ông không quan tâm đến việc ăn uống. Bên cạnh ông là những người trật tự trẻ đang ăn. Những người trẻ này hình như tình nguyện vì hôm nay là ngày lễ Chiến Sĩ Trận Vong, một ngày mà mọi người nhớ ơn chiến sĩ đã hy sinh vì đất nước của họ. Trong lúc chúng tôi thăm người di tản thì ở lễ tưởng niệm, các chiến sĩ Trận Vong đang tưởng nhớ các chiến sĩ ở thành phó Westminster, thủ phủ của người Việt tị nạn Cộng Sản.
Thức ăn nóng hổi của nhà hàng 405 Noodles, đường McFadden và đường Beach, thành phố Westminster vừa đem đến, gồm có mì xào bò và các thức ăn khác.
Ông Phú Nguyễn, hoạt động tích cực cho tổng hội sinh viên Việt Nam mấy chục năm qua, bây giờ là ủy viên giáo dục khu đại học cộng đồng Coastline Community College, đang trao thức ăn cho đồng bào di tản. Phú có 3 đứa con lớn, đứng cao hơn bố, nhưng vẫn vui vẻ, trẻ trung như ngày còn là sinh viên của mấy chục năm về trước. Thân phụ của Phú là chiến sĩ Biệt Động Quân, những sinh hoạt trong binh chủng Biệt Động Quân đều có sự hiện diện của Phú Nguyễn. Nhà của Phú Nguyễn như tựu nghĩa đường, sinh viên khắp nơi về đây họp hội sinh viên cư ngụ ở nhà của Phú Nguyễn, nhất là những sinh viên tranh đấu cho Tự Do, Dân Chủ và Nhân Quyền cho Việt Nam, đến từ Úc, từ Châu Âu, v.v.
Những chủ nhà hàng có lòng như nhà hàng 405, tặng thức ăn cho người di tản, làm cho nhiều người cảm động.
Hôm nay, chính quyền đã tuyên bố tình trạng đã ổn định. Hy vọng đồng bào di tản được trở về nhà sớm hơn, để các em đến trường học. Tất cả mọi việc xảy ra đều ngoài tầm tay của mọi người. Cầu nguyện Đấng Tối Cao ban phước lành cho người kém may mắn được bình yên trở về mái ấm của mình.
Orange County, 26/5/2026
KIỀU MỸ DUYÊN
(kieumyduyen1@yahoo.com)
