(KIỀU MỸ DUYÊN/GARDEN GROVE)
Đại lễ Phật Đản tại chùa Hải Đức năm nay không chỉ là một sinh hoạt tôn giáo, mà còn là hình ảnh sống động của cộng đồng người Việt hải ngoại: đông đảo, thành kính, chan hòa tình người và vẫn cố giữ lấy tiếng Việt, văn hóa Việt giữa đời sống xứ người.
Từ sáng sớm, chùa Hải Đức tại số 8852 đường Anthony, thành phố Garden Grove, đã rộn ràng bước chân Phật tử. Người đến lễ Phật, người phụ giúp nấu ăn, người lo tiếp khách, người hướng dẫn chỗ đậu xe. Không gian chùa tuy nhỏ, nhưng được trang hoàng trang nghiêm và ấm cúng. Những chiếc lồng đèn nhiều màu sắc treo rực rỡ, chánh điện ngập hoa tươi, ngoài sân cây cỏ xanh mướt, tạo nên khung cảnh thanh tịnh giữa lòng Little Saigon vốn lúc nào cũng tất bật như thể con người chưa đủ khổ nên phải tự làm mình bận thêm.
Thượng Tọa Thích Đức Trí, trụ trì chùa Hải Đức, ân cần đón tiếp chư tôn đức, quan khách và đồng hương. Dù chùa được thành lập chưa lâu, Hải Đức đã trở thành một địa điểm sinh hoạt Phật giáo quen thuộc với nhiều Phật tử trong vùng. Công sức của thầy trụ trì cùng đạo tràng được thể hiện rõ trong từng chi tiết chuẩn bị: từ nghi lễ, ẩm thực, văn nghệ cho đến việc tiếp đón người tham dự.
Đại lễ năm nay có sự hiện diện của đông đảo chư tôn đức tăng ni và quan khách từ nhiều nơi. Trong số các vị từ xa đến có Thượng Tọa Thích Minh Duy, trụ trì tịnh thất Thanh Phong, Bà Rịa – Vũng Tàu; Thượng Tọa Nguyện Tuấn, trụ trì chùa Phước Minh, Vũng Tàu; và Ni Sư Chơn Tú từ chùa Viên Thông, Tùng Lâm, Bà Rịa – Vũng Tàu. Sự hiện diện của các vị tăng ni từ Việt Nam cũng tạo thêm nét gắn bó giữa Phật giáo trong nước và cộng đồng Phật tử hải ngoại.
Trong buổi lễ, Hòa Thượng Thích Thiện Long, chùa Phật Tổ ở Long Beach, được mời ban đạo từ. Với giọng nói từ tốn, hiền hòa, Hòa Thượng nhắc đến lòng từ bi của Đức Phật bằng lời lẽ giản dị nhưng sâu sắc. Không cần những câu chữ cầu kỳ, bài đạo từ vẫn đi vào lòng người nghe. Nhiều Phật tử cho biết không phải lúc nào cũng có duyên được nghe Hòa Thượng thuyết pháp, nên sự hiện diện của ngài tại chùa Hải Đức là một cơ duyên đáng quý.
Sau đó, Hòa Thượng Thích Minh Mẫn, trụ trì chùa Huệ Quang tại Santa Ana, chia sẻ về lịch sử Phật giáo Việt Nam, nhắc lại những biến cố quan trọng như phong trào Phật giáo tranh đấu, Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu, biến cố năm 1975 và hành trình người Việt rời quê hương tìm tự do. Từ những mất mát của lịch sử, Phật giáo Việt Nam đã tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại hải ngoại, trong đó những đại lễ Phật Đản tại miền Nam California từ thập niên 1980 đến nay là minh chứng rõ nét.
Sư Bà Như Tịnh, tu viện Đại Bi ở Westminster, cũng có lời chia sẻ về ý nghĩa của ngày Phật Đản. Những lời đạo từ trong buổi lễ không chỉ nhắc đến sự ra đời của Đức Phật, mà còn gợi lại tinh thần từ bi, trí tuệ và trách nhiệm sống lành trong đời thường.
Một điểm đẹp trong ngày lễ là sự hiện diện của nhiều thế hệ trong cùng một gia đình. Ông bà, cha mẹ, con cháu cùng về chùa. Nhiều em nhỏ sinh ra và lớn lên tại Mỹ vẫn nói tiếng Việt, điều khiến các bậc phụ huynh và ông bà không khỏi hãnh diện. Giữ được tiếng Việt nơi xứ người không phải chuyện nhỏ. Giữa một xã hội mà trẻ con có thể quên tiếng mẹ đẻ nhanh hơn người lớn quên mật khẩu email, việc các em còn nói tiếng Việt trong sân chùa là một thành quả đáng trân trọng.
Các nữ Phật tử tham dự rất đông, nhiều người mặc áo dài truyền thống. Đạo tràng chùa Hải Đức trong sắc áo dài xanh vừa là những người lo bếp núc, vừa là những người góp mặt trong chương trình văn nghệ. Khi đại lễ bắt đầu, những người trước đó còn tất bật trong nhà bếp lại trở thành ca sĩ, diễn viên múa, góp vui bằng những tiết mục đầy ý nghĩa. Chính sự chuyển đổi tự nhiên ấy làm nên nét đẹp rất Việt Nam: làm việc thì hết lòng, lên sân khấu cũng hết mình.
Chương trình văn nghệ của chùa Hải Đức được nhiều người khen ngợi. Các bài hát mang ý nghĩa đạo vị, các điệu múa được chuẩn bị công phu, các em nhỏ tham gia ngoan ngoãn và tự tin. Dù khuôn viên chùa còn nhỏ, không gian giới hạn, nhưng tinh thần chung của buổi lễ rất lớn: trang nghiêm, vui tươi và đầy tình cộng đồng.
Trong số những hình ảnh khiến nhiều người xúc động là Đại Đức Thích Thường Thiện đội nón lá đứng ngoài đường suốt nhiều giờ để hướng dẫn Phật tử đậu xe. Vì chùa nằm trong khu dân cư, việc đông người về dự lễ dễ gây phiền hà cho hàng xóm. Có lúc Phật tử dừng xe trước nhà dân để đón người thân, khiến chủ nhà không khỏi khó chịu. Đây là vấn đề thực tế mà nhiều ngôi chùa nhỏ tại hải ngoại phải đối diện mỗi khi tổ chức lễ lớn như Phật Đản, Vu Lan hay Tết.
Đi chùa là để cầu phước, cầu an, cầu siêu cho ông bà cha mẹ, để làm lành lánh dữ. Nhưng nếu việc đi chùa lại làm phiền hàng xóm, đậu xe chắn lối ra vào hay chắn trụ nước cứu hỏa, thì điều tốt đẹp ấy dễ bị giảm ý nghĩa. Bởi vậy, sự tận tụy của các vị trong ban tổ chức, đặc biệt là những người đứng ngoài đường hướng dẫn giao thông, cho thấy nỗ lực giữ gìn hình ảnh tốt đẹp của chùa với cộng đồng chung quanh.
Trong buổi lễ, Thượng Tọa Thích Đồng Thiện, Đại Đức Thích Thường Thiện, Phật tử Thiện Giác, Phật tử Ngọc Mai cùng nhiều thành viên đạo tràng đã góp phần quan trọng vào việc điều hành chương trình. Tất cả đều làm việc với tinh thần nhiệt tâm, âm thầm nhưng không thể thiếu.
Một khoảnh khắc đáng nhớ trong đại lễ là khi một vị Hòa Thượng cầu nguyện cho thế giới hòa bình, chiến tranh chấm dứt, không còn người chết vì bom đạn. Lời cầu nguyện ấy nhận được tràng pháo tay vang dội từ Phật tử. Trong thời điểm thế giới vẫn còn nhiều xung đột, lời cầu hòa bình vang lên trong sân chùa nhỏ ở Garden Grove lại mang ý nghĩa rất lớn. Nó nhắc mọi người rằng đạo Phật không chỉ nằm trong hương khói hay nghi lễ, mà còn trong khát vọng giảm bớt khổ đau cho con người.
Đại lễ Phật Đản ở chùa Hải Đức năm nay khép lại trong niềm hoan hỷ của chư tôn đức và Phật tử. Dù khuôn viên còn khiêm tốn, tình người và đạo tâm nơi đây lại rất rộng. Giữa đời sống hải ngoại nhiều bận rộn, một ngày lễ như thế không chỉ để mừng ngày Đức Phật đản sinh, mà còn để cộng đồng cùng nhìn lại điều căn bản nhất: sống tử tế, giữ gìn văn hóa, tôn trọng người chung quanh và cầu mong bình an cho mọi người.
Orange County, 18/5/2026
KIỀU MỸ DUYÊN
(kieumyduyen1@yahoo.com)
