Nguyễn Lê Quỳnh
GARDEN GROVE, California – Cuộc bầu cử thị trưởng Garden Grove ngày 3 Tháng Mười Một, 2026, không chỉ là cuộc tranh đua giữa hai ứng cử viên mà còn là dịp để cử tri nhìn lại những quyết định đã định hình thành phố trong gần một thập niên qua.
Một bên là đương kim Thị Trưởng Stephanie Klopfenstein, người đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ hai. Bên kia là Thu Hà Nguyễn, cựu nghị viên và cựu Phó Thị Trưởng Garden Grove, từng có sáu năm phục vụ tại Hội Đồng Thành Phố. Cả hai từng tham gia điều hành thành phố, từng biểu quyết về những chính sách quan trọng và từng đối đầu trong cuộc bầu cử năm 2024. Vì vậy, điều đáng quan tâm không chỉ là những lời hứa cho tương lai, mà còn là những việc hai ứng cử viên đã thực hiện trong quá khứ.
Thu Hà Nguyễn trưởng thành trong một gia đình người Việt tị nạn Cộng Sản. Thân phụ cô từng phục vụ trong binh chủng Thủy Quân Lục Chiến thuộc Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa và bị giam giữ tám năm sau biến cố 30 Tháng Tư, 1975. Những trải nghiệm của gia đình và những năm tháng lớn lên tại Little Saigon đã góp phần hình thành nhận thức của cô về tự do, trách nhiệm công dân và tinh thần phục vụ cộng đồng.
Trước khi bước vào chính trường, Thu Hà theo đuổi sự nghiệp khoa học. Cô tốt nghiệp Cử Nhân Sinh Học tại University of California, Irvine, sau đó lấy bằng Cao Học về Di Truyền Lâm Sàng tại California State University, Dominguez Hills. Cô có khoảng 26 năm làm việc tại Quest Diagnostics trong lĩnh vực di truyền phân tử và di truyền tế bào, trong đó khoảng 18 năm đảm nhiệm những trách nhiệm giám sát nhân sự, cải tiến quy trình và phát triển các xét nghiệm liên quan đến ung thư. Bên cạnh công việc chuyên môn, Thu Hà tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, từ giáo dục Việt ngữ, bảo tồn văn hóa đến những chương trình thiện nguyện và tưởng niệm lịch sử. Những sinh hoạt ấy giúp cô xây dựng mối quan hệ lâu dài với cộng đồng trước khi trở thành một dân cử.
Năm 2016, Thu Hà Nguyễn đắc cử vào Hội Đồng Thành Phố Garden Grove, đại diện Địa Hạt 3. Năm 2018, cô tái đắc cử và tiếp tục phục vụ đến năm 2022. Trong thời gian này, cô từng đảm nhiệm chức Phó Thị Trưởng. Theo hồ sơ tranh cử, Thu Hà đã tham gia những quyết định liên quan đến ngân sách, phát triển nhà ở, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, cải thiện công viên và tăng cường dịch vụ an ninh công cộng.
Một trong những dự án đáng chú ý là Garden Brook Senior Village, gồm 394 căn nhà có giá thuê phải chăng dành cho người cao niên. Ban tranh cử ghi nhận Thu Hà đã hỗ trợ quá trình đưa dự án vào hoạt động. Đối với những người cao niên sống bằng tiền hưu cố định, nhà ở có giá phải chăng là điều kiện quan trọng giúp họ tiếp tục sinh sống tại nơi mình đã gắn bó nhiều năm.
Một đóng góp khác được nhắc đến là việc vận động khoản kinh phí khoảng 1.3 triệu Mỹ kim để cải thiện Garden Grove Park và xây dựng khu vui chơi mới. Trong đại dịch COVID-19, Thu Hà tham gia những quyết định của Hội Đồng Thành Phố nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động, đồng thời tham gia các hoạt động phân phát thực phẩm cho những gia đình gặp khó khăn. Những dự án và chương trình này là thành quả chung của chính quyền thành phố. Tuy nhiên, các quyết định và sự tham gia của Thu Hà vẫn là những phần đáng chú ý trong hồ sơ phục vụ công quyền của cô.
Một sự kiện đáng được nhắc lại trong cuộc tranh cử năm nay là cuộc biểu quyết về Measure O vào năm 2018, bởi nó cho thấy sự khác biệt trong những quyết định trước đây của hai ứng cử viên. Ngày 24 Tháng Bảy, 2018, Hội Đồng Thành Phố Garden Grove biểu quyết có đưa đề nghị tăng thuế bán hàng thêm 1% ra cho cử tri quyết định hay không. Đề nghị cần ít nhất năm phiếu thuận trong tổng số bảy thành viên Hội Đồng Thành Phố.
Kết quả có đúng năm phiếu thuận, gồm Thu Hà Nguyễn, Kim Nguyễn, Kris Beard, John O’Neill và Thị Trưởng Steve Jones. Hai người bỏ phiếu chống là Ông Phát Bùi và Bà Stephanie Klopfenstein. Nhờ năm phiếu thuận, Measure O được đưa vào lá phiếu Tháng Mười Một, 2018, và sau đó được khoảng 64.5% cử tri chấp thuận.
Nguồn thu từ Measure O được dự tính phục vụ nhiều nhu cầu quan trọng, trong đó có an ninh công cộng, cảnh sát và cứu hỏa. Tháng Mười Hai, 2018, Garden Grove công bố kế hoạch tuyển thêm 11 cảnh sát, năm nhân viên hỗ trợ và khởi động việc thiết kế trụ sở cảnh sát mới. Đến Tháng Ba, 2024, Hội Đồng Thành Phố chấp thuận hợp đồng xây dựng trụ sở cảnh sát với kinh phí khoảng 152 triệu Mỹ kim. Công trình được động thổ vào Tháng Năm cùng năm.
Điểm đáng chú ý là trên trang tái tranh cử năm 2026, Bà Stephanie Klopfenstein nhắc đến việc xây dựng trụ sở cảnh sát hiện đại như một trong những thành quả của thành phố kể từ khi bà đắc cử thị trưởng. Điều này không sai về mặt thời gian, bởi công trình đang được xây dựng trong nhiệm kỳ của bà. Tuy nhiên, dự án đã trải qua nhiều năm chuẩn bị trước khi bà trở thành thị trưởng vào cuối năm 2024.
Cũng cần ghi nhận rằng Klopfenstein đã bỏ phiếu thực hiện Measure O sau khi cử tri thông qua và năm 2024 đã ủng hộ hợp đồng xây dựng. Nguồn tài trợ cho dự án cũng không chỉ đến từ Measure O mà còn bao gồm khoản trái phiếu lớn được hoàn trả từ ngân sách tổng quát.
Vấn đề vì vậy không phải ai được quyền nhận công, mà là phải nhìn nhận đầy đủ quá trình hình thành công trình. Lá phiếu của Thu Hà năm 2018 đã góp phần mở đường để cử tri quyết định Measure O. Ngược lại, lá phiếu chống của Bà Stephanie Klopfenstein cũng là một phần hồ sơ công khai cần được xem xét.
Trong chính trị, thành tích phải được đánh giá bằng toàn bộ quá trình quyết định và thực hiện, chứ không chỉ bằng những gì xuất hiện trên tài liệu vận động tranh cử.
An ninh công cộng và những ưu tiên cho Garden Grove
Một trong những vấn đề nổi bật của Garden Grove năm 2026 là tai nạn hóa chất tại cơ sở GKN Aerospace trong dịp lễ Memorial Day, dẫn đến cuộc ứng phó khẩn cấp và các lệnh di tản ảnh hưởng đến khoảng 50,000 cư dân. Sự kiện này đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về trách nhiệm giám sát an toàn công nghiệp, hệ thống cảnh báo và khả năng phối hợp giữa các cơ quan công quyền.
Trong bài so sánh hai ứng cử viên đăng ngày 11 Tháng Mười, Orange County Register ghi nhận cả Thu Hà Nguyễn lẫn Stephanie Klopfenstein đều ủng hộ việc tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp và cải thiện công tác bảo vệ cư dân. Tuy nhiên, cách tiếp cận của hai người có sự khác biệt.
Klopfenstein nhấn mạnh việc xem xét báo cáo đánh giá sau sự việc để xác định những thiếu sót trong quá trình ứng phó. Trong khi đó, Thu Hà đề nghị tăng cường kiểm tra những cơ sở sử dụng hóa chất nguy hiểm, cải thiện quy định thông báo cho cư dân và xem xét giới hạn quy hoạch đối với các hoạt động công nghiệp có nguy cơ cao. Cô cũng nhìn nhận việc đóng cửa một cơ sở sản xuất lớn có thể ảnh hưởng đến công ăn việc làm của nhiều gia đình.
Trong chương trình tranh cử, Thu Hà xác định an ninh công cộng là ưu tiên hàng đầu. Cô đề nghị tăng cường nguồn lực cho cảnh sát và cứu hỏa, cải thiện khả năng ứng phó khẩn cấp và hỗ trợ các biện pháp phòng ngừa tội phạm.
Stephanie Klopfenstein lại nhấn mạnh vấn đề vô gia cư cùng những chương trình thành phố đang triển khai.
Về kinh tế, Thu Hà chủ trương đơn giản hóa thủ tục cấp phép, hỗ trợ doanh nghiệp địa phương, thu hút đầu tư và bảo tồn đặc điểm văn hóa của Little Saigon và Koreatown.
Klopfenstein tập trung nhiều hơn vào phát triển du lịch, các dự án trên Harbor Boulevard và những cơ hội kinh tế từ vị trí gần Disneyland.
Các chính sách này cần được đánh giá qua tính khả thi, nguồn ngân sách và kết quả thực hiện, thay vì chỉ dựa vào lời tuyên bố của từng ứng cử viên.
Cuộc tái đấu và dấu mốc lịch sử của Little Saigon
Trong cuộc bầu cử thị trưởng năm 2024 với sáu ứng cử viên, Stephanie Klopfenstein giành chiến thắng. Theo số liệu kiểm phiếu được công bố vào Tháng Mười Một năm đó, bà nhận được 15,459 phiếu, tương đương 27.13%, trong khi Thu Hà Nguyễn đứng thứ hai với 14,042 phiếu, tương đương 24.64%.
Khoảng cách giữa hai người tại thời điểm công bố số liệu là 1,417 phiếu. Năm nay, cuộc tranh cử chỉ còn hai ứng cử viên, tạo nên một cuộc đối đầu trực tiếp hơn về kinh nghiệm, chính sách và khả năng điều hành. Cuộc bầu cử cũng mang ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt tại Garden Grove.
Thành phố nằm trong khu vực Little Saigon, nơi người Việt đã xây dựng đời sống kinh tế, văn hóa và chính trị qua nhiều thế hệ. Tuy có những dân cử gốc Việt phục vụ tại Hội Đồng Thành Phố, Garden Grove vẫn chưa có một thị trưởng gốc Việt.
Nếu đắc cử, Thu Hà Nguyễn sẽ trở thành phụ nữ người Mỹ gốc Việt đầu tiên đảm nhiệm chức vụ này. Tuy nhiên, giá trị của một thị trưởng không thể chỉ được đánh giá qua nguồn gốc sắc tộc. Người lãnh đạo phải phục vụ toàn thể cư dân Garden Grove, bất kể ngôn ngữ, sắc dân hay quan điểm chính trị.
Thu Hà có lợi thế hiểu biết cộng đồng người Việt, đồng thời từng làm việc trong một chính quyền đa sắc tộc. Trong chương trình tranh cử, cô đề nghị cải thiện khả năng tiếp cận các phiên họp Hội Đồng Thành Phố và hỗ trợ ngôn ngữ để cư dân có điều kiện tham gia nhiều hơn vào những quyết định địa phương.
Lá phiếu phải được đánh giá bằng những việc đã làm
Cuộc bầu cử thị trưởng Garden Grove năm 2026 đặt ra một câu hỏi căn bản: Người lãnh đạo thành phố cần được đánh giá bằng những lời hứa mới hay bằng cả hồ sơ quyết định trong quá khứ?
Thu Hà Nguyễn có một hành trình đáng chú ý, từ gia đình tị nạn Cộng Sản đến sự nghiệp khoa học, các hoạt động cộng đồng và sáu năm phục vụ tại Hội Đồng Thành Phố.
Những đóng góp liên quan đến Measure O, chương trình nhà ở cho người cao niên, cải thiện công viên, hỗ trợ doanh nghiệp trong đại dịch và các hoạt động xã hội là những phần đáng quan tâm trong hồ sơ của cô.
Trong khi đó, Stephanie Klopfenstein có lợi thế của một thị trưởng đương nhiệm, với những chương trình và dự án đang được triển khai. Nhưng những quyết định của bà từ thời còn là nghị viên cũng cần được xem xét cùng với các thành tích hiện nay.
Garden Grove cần một chính quyền có khả năng bảo vệ an toàn cư dân, sử dụng ngân sách có trách nhiệm, hỗ trợ doanh nghiệp và tạo điều kiện cho các thế hệ tiếp tục sinh sống tại thành phố.
Ngày 3 Tháng Mười Một, cử tri sẽ quyết định ai đảm nhiệm vai trò lãnh đạo trong hai năm tiếp theo.
Bởi trong chính quyền dân cử, giá trị thực sự của một người lãnh đạo không nằm ở những khẩu hiệu tranh cử, mà phải được chứng minh bằng những quyết định cụ thể, thành quả có thể kiểm chứng và trách nhiệm trước người dân.
